Мемсектор мен квазимемсектор үшін цифрлық жүйелер әзірлеу
Квазимемлекеттік компаниялар, мемлекеттік кәсіпорындар мен мемлекеттік органдарға арналған жүйелерді әзірлейміз және дамытамыз: порталдар мен жеке кабинеттер, CRM және ERP, құжат айналымы, ЭЦҚ-мен және мемлекеттік жүйелермен интеграциялар. Қазақстан талаптарын алғашқы күннен ескереміз: деректер ҚР-дағы серверлерде, интерфейс қазақ және орыс тілдерінде, бастапқы код пен құқықтар — тапсырыс берушіде.
- Деректер ҚР-да
- Қазақ және орыс
- ҰКО ЭЦҚ
Қазақстанда мемлекеттік тапсырыс берушіге жүйе әзірлегенде нені ескеру керек?
Мемлекеттік органға, мемлекеттік кәсіпорынға немесе квазимемлекеттік компанияға арналған жүйе деректерді Қазақстандағы серверлерде сақтауы, қазақ және орыс тілдерінде жұмыс істеуі, құжаттарға ҚР ҰКО ЭЦҚ-мен қол қоюы, мемлекеттік жүйелермен «цифрлық үкімет» шлюзі арқылы деректер алмасуы және киберқауіпсіздік талаптарына сәйкестікке сынақтан өтуі тиіс. Бұл талаптарды ҚР Цифрлық кодексі (2026 жылғы 12 шілдеден бастап күшінде), «Киберқауіпсіздік туралы» Заң және Бірыңғай талаптар (ҚР Үкіметінің № 832 қаулысы) белгілейді. Мердігер оларды әзірлеу басталғанға дейін архитектураға, құжаттамаға және жұмыс жоспарына енгізеді — әйтпесе жүйені сараптамадан немесе сынақтан кейін қайта жасауға тура келеді.
Мемсекторда кіммен жұмыс істейміз
Квазимемлекеттік компаниялар және олардың еншілес ұйымдары
Ұлттық компаниялар, холдингтер және олардың топтарының ұйымдары: ішкі CRM мен ERP, клиенттер мен серіктестерге арналған порталдар, құжат айналымы мен есептілік. Өз ережелері бойынша сатып алады — олардың сатып алу форматында жұмыс істейміз.
Мемлекеттік кәсіпорындар мен мекемелер
Ішкі процестерді автоматтандыру, жеке кабинеттер, өтінімдер мен өтініштерді есепке алу, жоғары тұрған органдарға есептілік — деректер ҚР-да сақталады, интерфейс екі тілде.
Бас мердігерлер мен жүйелік интеграторлар
Жобаның жеке бөлігіне техникалық серіктес керек: модуль, интеграция, мобильді қосымша немесе веб-кабинет. Қосалқы мердігер ретінде жұмыс істейміз — команданың мұндай тәжірибесі бар.
Мемлекетпен жұмыс істейтін компаниялар
Мемлекеттік жүйелермен алмасу қажет жеке жүйелер: ЭЦҚ-мен қол қою, «цифрлық үкіметтің» сыртқы шлюзі арқылы қосылу, eGov сервистері.
Қандай міндеттерді шешеміз
Деректер Қазақстанда сақталуы керек
Жүйе мен дерекқорларды Қазақстандағы деректер орталықтарының серверлеріне орналастырамыз. Бұлтты тек серверлер мен басқару орталықтары физикалық түрде ҚР-да болса ғана пайдалануға болады — мемлекеттік органдардың жүйелері мен оларға интеграцияланатын жүйелер үшін мұны Бірыңғай талаптар, ал дербес деректер базалары үшін дербес деректер туралы заң талап етеді.
Құжаттарға ЭЦҚ-мен қол қою керек
NCALayer және eGov QR арқылы қол қоюды қосамыз, сертификат мәртебесін тексереміз, құжатты барлық қолтаңбалар мен уақыт белгілерімен бірге сақтаймыз, қол қойылған құжатты жүктеп алу мен жүктеуді қамтамасыз етеміз.
Жүйе мемлекеттік жүйелермен деректер алмасуы керек
«Цифрлық үкімет» шлюзінің (бұрынғы «электрондық үкімет» шлюзі) талаптарына сай интеграциялық модуль әзірлейміз: қол қойылған сұраныстар, шлюздің бар сервистерін қайта пайдалану. Қосуды жүйе иесінің өтінімі бойынша оператор жүзеге асырады — оның мерзімдерін жоспарға енгіземіз.
Интерфейс пен құжаттама екі тілде керек
Тілді ауыстыру мүмкіндігі бар қазақ және орыс тілдеріндегі интерфейс жасаймыз, техникалық және пайдаланушы құжаттамасын екі тілде дайындаймыз. Қазақ тіліндегі мәтіндер тапсыру алдында тексеріледі.
Жүйені сынақтарға дайындау керек
Оқиғаларды журналға жазуды, логтарды шығаруды және киберқауіпсіздік талаптарына сәйкестікке сынақтарға арналған құжаттар пакетін қарастырамыз, нәтижесі бойынша ескертулерді жоямыз. Сынақтардың өзін Мемлекеттік техникалық қызмет немесе аккредиттелген зертхана жүргізеді.
Жұмысқа не кіреді
тармақ
- Міндетті, тапсырыс берушіні және қатысу форматын талдау: тікелей шарт, қосалқы мердігерлік немесе жоба алдындағы жұмыс
- Талаптарды талдау: Бірыңғай талаптар, деректерді сақтау, тілдер, интеграциялар, қолжетімділік
- Сараптамаға қажетті құрамдағы архитектура және техникалық құжаттама
- Негізгі экрандардың қазақ және орыс тілдеріндегі прототипі
- Жұмыс нәтижесін көрсете отырып, спринттермен әзірлеу
- ЭЦҚ модулі: NCALayer, eGov QR, сертификаттарды тексеру, қолтаңбаларды сақтау
- Шлюз арқылы мемлекеттік жүйелермен, 1С-пен, ЭҚАЖ-бен және тапсырыс берушінің ішкі жүйелерімен интеграциялар
- Оқиғаларды журналға жазу және сынақтарға арналған құжаттар пакеті
- Қазақстандағы серверлерге орналастыру, сақтық көшірме жасау
- Бастапқы кодты, жинау және орналастыру нұсқаулықтарын беру
- Тәжірибелік пайдалану, 12 ай кепілдік және сүйемелдеу
Мемлекеттік тапсырыс берушілермен жұмыс форматтары
Формат шарттың қалай рәсімделетінін және мердігерге қандай талаптар қойылатынын анықтайды. Оны тапсырыс берушімен немесе бас мердігермен бірге таңдаймыз.
| Формат | Қашан сәйкес келеді | Қалай құрылған |
|---|---|---|
| Сатып алу бойынша тікелей шарт | Мемлекеттік тапсырыс берушінің немесе квазимемсектордың сатып алуы: баға ұсыныстарын сұрату, бір көзден сатып алу, квазимемсектор ережелері бойынша тендер | Шарт пен төлем — сатып алу ережелері мен тапсырыс берушінің шарт талаптары бойынша |
| Бас мердігердің қосалқы мердігерлігі | Ірі жобаны интегратор жүргізеді, ал жұмыстың бір бөлігіне — модуль, интеграция, мобильді қосымша — серіктес керек | Бас мердігермен шарт; мемлекеттік сатып алу туралы заң бойынша қосалқы мердігерге көлемнің 30%-ына дейін беруге болады |
| Жоба алдындағы жұмыс | Сатып алуға дейін процестерді зерттеу, техникалық тапсырма немесе прототип қажет | Жеке шарт. Осы тапсырма бойынша сатып алуға қатыспаймыз — мұны заң талап етеді |
Мемлекеттік сатып алу туралы заң тапсырыс берушіге сатып алуды дайындау бойынша қызмет көрсеткен тұлғаның сол сатып алуға қатысуына жол бермейді. Сондықтан техникалық тапсырманы дайындау мен сол сатып алуға қатысуды біріктірмейміз.
Қазақстан талаптарына сай қалай жобалаймыз
Мемсектор жүйелеріне қойылатын талаптар әзірлеу басталғанға дейін архитектураға енгізіледі — сараптамадан немесе сынақтан кейін қайта жасау қымбатқа түседі.
| Талап | Не істейміз |
|---|---|
| Деректерді ҚР-да сақтау | Серверлер мен дерекқорлар — Қазақстандағы деректер орталықтарында; бұлт — тек ҚР-дағы серверлермен |
| Қазақ және орыс тілдері | Тілді таңдауға болатын екі тілді интерфейс, екі тілдегі құжаттама |
| ҚР ҰКО ЭЦҚ | NCALayer және eGov QR арқылы қол қою, сертификат мәртебесін тексеру, қолтаңбаларды құжатпен бірге сақтау |
| Мемлекеттік жүйелермен интеграция | «Цифрлық үкімет» шлюзіне арналған модуль; қосуды иесінің өтінімі бойынша оператор жасайды |
| Журналға жазу | Мониторинг пен сынақтарға арналған оқиғалар журналы және логтарды шығару |
| Еркін бағдарламалық қамтамасыз ету | Кең таралған ашық стекке сүйену: PostgreSQL, Node.js, React |
| Бастапқы код | Бастапқы мәтіндерді, жинау және орналастыру нұсқаулықтарын беру, қайталанатын жинақ |
| Қолжетімділік | Мүгедектігі бар адамдар үшін қолжетімділік талаптарын ескерген интерфейстер (ҚР СТ 2191-2023) |
| Сынақтар | Киберқауіпсіздік талаптарына сәйкестікке сынақтарға арналған құжаттар пакеті, ескертулерді жою |
Қандай нормаларға сүйенеміз
Тізім 23.10.2026 жағдай бойынша тексерілді. Нормалар өзгереді: 2026 жылғы 12 шілдеден бастап Цифрлық кодекс күшінде, «электрондық үкімет» «цифрлық үкімет» болды, ал «Ақпараттандыру туралы» Заң «Киберқауіпсіздік туралы» Заң болып өзгертілді.
| Құжат | Жоба үшін одан не шығады |
|---|---|
| ҚР Цифрлық кодексі № 255-VIII | Цифрлық объектілердің өмірлік циклі, шлюз арқылы интеграция, ЭЦҚ, кемінде бір жыл кепілдікті қызмет көрсету |
| ҚР «Киберқауіпсіздік туралы» Заңы № 418-V | Киберқауіпсіздік талаптары, міндетті сынақтар, мемлекеттік органдар жүйелеріндегі ақпараттың екі тілде болуы |
| Бірыңғай талаптар (ҚР Үкіметінің № 832 қаулысы) | ҚР-да орналастыру, интерфейс тілдері, ЭЦҚ, бастапқы кодты беру, қолжетімділік |
| ҚР «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Заңы № 94-V | Дербес деректері бар базаларды Қазақстан аумағында сақтау |
| ҚР «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңы № 106-VIII және № 687 Қағидалар | Сатып алу тәсілдері, өнім берушілерге қойылатын талаптар, көлемнің 30%-ына дейін қосалқы мердігерлік |
| ҚР «Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің сатып алуы туралы» Заңы № 47-VII | Ұлттық компаниялар мен холдингтердің және олардың топтарының сатып алу ережелері |
Бұл заңгерлік кеңес емес, жоспарлауға арналған бағдар: нақты сатып алудың талаптарын оның құжаттамасы белгілейді.
Шарт, кепілдік және код
Мемлекеттік тапсырыс берушілер мен квазимемсектор үшін төлем шарттарын сатып алу белгілейді, ал кепілдік пен нәтижеге құқықтар барлық жобада бірдей.
| Шарт | Қалай жұмыс істейміз |
|---|---|
| Төлем және қамтамасыз ету | Сатып алу ережелері мен тапсырыс берушінің шарт талаптары бойынша |
| Кепілдік | Өнеркәсіптік пайдалануға енгізілгеннен кейін 12 ай: біздің кодтағы қателерді тегін түзетеміз |
| Сынақ ескертулері | Шарт аясында жоямыз |
| Код және құқықтар | Бастапқы код, құжаттама және нәтижеге құқықтар — тапсырыс берушіде |
| Құпиялылық | Сіздің немесе біздің үлгі бойынша NDA |
Сатып алу ережелерімен жұмыс істейміз
Мемлекеттік тапсырыс беруші үшін сатып алу мен қабылдау нәтижелеріне дау айтуға болмайтыны маңызды. Сондықтан бірнеше ережені ұстанамыз.
ТТ мен сатып алу — бөлек
Егер тапсырыс берушіге техникалық тапсырма дайындасақ, сол бойынша сатып алуға қатыспаймыз: мұны мемлекеттік сатып алу туралы заң талап етеді және бұл сатып алу нәтижелерін дау-дамайдан қорғайды.
Сынақтар — уәкілетті ұйымдарда
Киберқауіпсіздік талаптарына сәйкестікке сынақтарды Мемлекеттік техникалық қызмет немесе аккредиттелген зертхана жүргізеді. Біз жүйе мен құжаттарды дайындаймыз және ескертулерді жоямыз.
Шынайы ұсыныс
Ұсыныстағы мерзімдер мен жұмыс құрамы — шарт бойынша орындайтынымыз: келісулерді, сынақтарды және шлюзге қосылуды ескергенде.
Жоба қалай өтеді
- 01
Міндет және формат
Міндетті, тапсырыс берушіні және қатысу форматын талдаймыз: тікелей шарт, қосалқы мердігерлік немесе жоба алдындағы жұмыс. Сатып алу мен келісу мерзімдерін бағалаймыз.
- 02
Талаптар мен архитектура
Талаптарды жинақтаймыз: деректерді сақтау, тілдер, ЭЦҚ, интеграциялар, қолжетімділік. Архитектура мен құжаттама құрамын жобалаймыз.
- 03
Прототип
Әзірлеу басталғанға дейін негізгі экрандарды қазақ және орыс тілдерінде көрсетеміз — тапсырыс берушінің пайдаланушылары жүйені алдын ала көреді.
- 04
Әзірлеу
Нәтижені көрсете отырып, спринттермен жұмыс істейміз. Интеграциялар мен ЭЦҚ модулін тестілік ортада тексереміз.
- 05
Тәжірибелік пайдалану және сынақтар
Шектеулі пайдаланушылар тобында іске қосамыз, сынақтарға құжаттар дайындаймыз және ескертулерді жоямыз.
- 06
Іске қосу және кепілдік
Бастапқы код пен құжаттаманы береміз, өнеркәсіптік пайдалануға енгізуді сүйемелдейміз. Кепілдік — 12 ай.
Әзірлеу басталғанға дейін жобаны бағалаймыз
Міндетті төмендегі формада сипаттаңыз — жұмыс сағаты ішінде жауап беріп, келесі қадамды ұсынамыз: қоңырау, талдау немесе бағалау.
Технологиялар
Кең таралған ашық стекті пайдаланамыз: нарықта мамандар көп, жүйе бір мердігерге және сирек лицензияларға тәуелді емес. Қазақстандағы деректер орталықтарында орналастырамыз.
- TypeScript
- Node.js
- PostgreSQL
- React
- Next.js
- Docker
- Оқиғалар журналы
- ҚР-дағы серверлер
Интеграциялар
Мемсектор жүйесі сирек жеке жұмыс істейді: құжаттарға ЭЦҚ-мен қол қойылады, деректер мемлекеттік базалармен салыстырылады, есеп 1С-те жүргізіледі. Деректер бір рет енгізілетіндей етіп алмасуларды жобалаймыз.
ҚР ҰКО ЭЦҚ, NCALayer, eGov QR, «Цифрлық үкімет» шлюзі, eGov сервистері, 1С, ЭҚАЖ
Мемсектормен жұмыс туралы жиі қойылатын сұрақтар
Иә. Заң бойынша мемлекеттік сатып алуда өнім беруші жеке кәсіпкер немесе заңды тұлға бола алады. Сатып алу бойынша тікелей шарт (баға ұсыныстарын сұрату, бір көзден сатып алу, квазимемсектор тендерлері) және бас мердігердің қосалқы мердігерлігі форматтарында жұмыс істейміз.
Иә. Жобаның жеке бөліктерін аламыз: модульдер, интеграциялар, мобильді қосымшалар, веб-кабинеттер. Мемлекеттік сатып алу туралы заң шарт көлемінің 30%-ына дейін қосалқы мердігерге беруге мүмкіндік береді. Команданың қосалқы мердігерлік тәжірибесі бар.
Қазақстандағы деректер орталықтарының серверлерінде. Мемлекеттік органдардың жүйелері мен оларға интеграцияланатын жүйелер үшін мұны Бірыңғай талаптар, ал дербес деректер базалары үшін дербес деректер туралы заң талап етеді.
Иә. Интерфейсті тілді ауыстыру мүмкіндігімен қазақ және орыс тілдерінде, құжаттаманы екі тілде жасаймыз. Қазақ тіліндегі мәтіндер тапсыру алдында тексеріледі.
Мемлекеттік органдардың объектілері үшін — Мемлекеттік техникалық қызмет, қалғандары үшін — аккредиттелген зертханалар. Біз жүйе мен құжаттаманы сынақтарға дайындаймыз және ескертулерді жоямыз.
Өнеркәсіптік пайдалануға енгізілгеннен кейін 12 ай: біздің кодтағы қателерді тегін түзетеміз. «Цифрлық үкімет» объектілері үшін Цифрлық кодекс кемінде бір жыл кепілдікті қызмет көрсетуді талап етеді.
Иә, жеке шарт бойынша. Бірақ онда біз осы тапсырма бойынша сатып алуға қатыспаймыз: мемлекеттік сатып алу туралы заң сатып алуды дайындауға қызмет көрсеткен тұлғаның оған қатысуына тыйым салады.
2026 жылдан бастап мемлекеттік функцияларды іске асыратын жаңа жүйелер QazTech «цифрлық үкімет» платформасында құрылады. Мұндай жобаларға интеграторлар мен платформа операторы арқылы қосыламыз. Квазимемлекеттік компаниялар мен мемлекеттік кәсіпорындар жүйелерге тікелей тапсырыс береді.
Жобаны және қатысу форматын талқылайық
Міндетті, тапсырыс берушіні және сатып алу мерзімдерін сипаттаңыз — дербес деректерсіз және қолжетімділігі шектеулі құжаттарсыз.
- Алғашқы қысқа әңгіме тегін — жұмыс форматын таңдаймыз
- NDA — сіздің немесе біздің үлгі бойынша
- Құны — брифтен және көлемді келіскеннен кейін